menu
 winkelmandje 

Johannes. De Doper & de Evangelist 

Een interview met Loek Dullaart  

Binnenkort verschijnt je nieuwe boek over de beide Johannesen: Johannes de Doper en Johannes de Evangelist. Waarom schreef je dit boek?

Loek: Als je het thema karma en reïncarnatie serieus neemt kom je vroeg of laat ook bij de verschillende incarnatiereeksen uit. Dat zijn series van levens van één en dezelfde individualiteit. De bekendste daarvan zijn die van de beide Johannesen. Nu zijn er mensen die op gezag aannemen wat Rudolf Steiner daarover zegt en daarmee is voor hen de kous af. Maar voor mij begint het dan pas want je staat dan voor de vraag: kan dat voor mij ook een waarheid worden? Daarvoor heb je nodig dat je de verschillende levens bestudeert en naast elkaar legt. Je kunt dan het gevoel krijgen dat het enigszins lijkt te kloppen, of nog beter: je kunt ervaren dat je zelf nog meer van die samenhangen of metamorfosewerkingen kunt ontdekken dan datgene wat Rudolf Steiner of anderen daarover zeggen. Dan begint de karmagedachte pas echt voor je te leven. Ik hoop dat iets van dat stukje van mijn ontdekkingstocht anderen kan enthousiasmeren om zich ook meer in dit thema te verdiepen. In mijn lezingen heb ik gemerkt dat de gestaltes van de beide Johannesen veel mensen sterk aanspreken. Dat komt misschien ook wel omdat in de reeks van hun beide levens de hele mensheidsgeschiedenis zich spiegelt. Je kunt de hele mensheidsontwikkeling in al zijn facetten in die incarnatiereeksen terugvinden. Ook hun onderlinge samenhang en samenwerking is uiterst boeiend.

Kun je iets meer vertellen over de verbinding tussen deze twee Johannesen?

Het is erg boeiend dat Johannes de Doper zo sterk verbonden was met de Jezus uit het Lucas-evangelie, het paradijselijke herderskind. Zijn geboorte gaat vooraf aan die van het Jezuskind: precies een half jaar. Dat kun je nog zien aan de data: Johannes’ geboorte wordt gevierd op de 24e juni, die van Jezus van Nazareth op 25 december. Hij groeit samen met dit kind op. Maar hij is niet alleen verbonden met de geboorte van het Jezuskind, hij is ook degene die later de doop in de Jordaan voltrekt en dat is eigenlijk het geboortemoment van het Christuswezen in een mensenlichaam. Johannes de Doper staat aan de geboortepoort.

Johannes de Evangelist aan de doodspoort: hij is verbonden met de dood en de opstanding. Hij verschijnt pas later op het toneel. Eerst wordt hij beschreven als de rijke jongeling die bij Christus komt en alles op moet geven. Dan wordt de doodsslaap, de dood en opstanding van deze Johannes zelf, die dan nog Lazarus heet, beschreven. Vervolgens maakt hij het Laatste Avondmaal en de dood en opstanding van Christus mee. Hij is de enige die onder het kruis staat. De één is verbonden met het verre verleden, met het paradijs en de schepping van de mens en met de geboorte, de ander met dood en opstanding en toekomst.

De één verbonden met de geboorte, de andere met de dood - dat is eerder iets dat hen onderscheidt, maar waar is de verbinding?

De verbinding ligt in het feit dat ze elkaar aanvullen. Ze staan aan beide zijden van Christus, zo zijn ze ook vaak afgebeeld in de kunst, o.a. door Botticelli en Grünewald. Overigens heeft niemand zo vaak madonna’s afgebeeld met de figuur van Johannes de Doper er bij als Raffaël.Dat is des te interessanter als je weet dat Raffaël zelf deze Johannes de Doper was in een vorig leven! Johannes de Doper is al gestorven als Lazarus/Johannes de inspiratie krijgt om Christus na te volgen. Dan ondergaat deze Lazarus zijn doodsslaap van 3½ dag, zijn inwijding door Christus zelf.

Is het je ooit opgevallen dat Christus gedurende die drie dagen verblijft op de plaats waar Johannes de Doper altijd doopte? Het staat er echt, in het evangelie van Johannes. Christus zelf legt die verbinding, is die verbinding. Ja, Johannes beschrijft zijn eigen inwijding, alsof hij van bovenaf, van buitenaf kan waarnemen wat er rond zijn graf precies gebeurt. En na die inwijding gaat hij de naam Johannes dragen. Waarom? Wat is er in die 3 ½ dag dat hij in de geestwereld verblijft precies gebeurd? Hoe legt hij daar een verbinding met die andere Johannes?

Veel kunstenaars lijken dat haarfijn aan te voelen: zij lijken af te beelden hoe de Doper aan de Evangelist diens Apocalypse dicteert, hem er toe inspireert. Dat lijkt mij ook heel aannemelijk! Vanaf dat moment is er een samenwerking tussen deze twee grote individualiteiten die elkaar wederzijds inspireren en aanvullen.

(John Hogervorst)