Het leven na dit leven

Op weg naar een nieuwe incarnatie

Floris Reitsma

Het mysterie van het mens-zijn

Rudolf Steiner beschrijft op verschillende plaatsen zijn waarnemingen in de geestelijke wereld. Daarbij spreekt hij ook over het leven na ons aardeleven: een voortbestaan na de dood en een bestaan vóór weer een nieuwe geboorte op aarde.

Is er leven na de dood? En zo ja: wat in ons is dan onsterfelijk? We kennen de religieuze tradities, en dichters en zangers berichten al sinds mensenheugenis over het gebied aan gene zijde, maar: hoe bepaal je wat er waar is?

In zijn nieuwe boek Het leven na dit leven - dat aansluit op het eerder verschenen ”Levensloop en lotsbestemming”1) - wijst Floris Reitsma ons op verrassende overeenkomsten die hij ontdekte tussen de mededelingen van Steiner en teksten uit de Divina Commedia, door Claar de Cock bijeengezocht uit verschillende vertalingen van het werk van Dante Alighieri. Het is een wonderlijke belevenis te ervaren hoe Dante, zij het op geheel andere wijze, en zes eeuwen vóór Steiner, dezelfde werkelijkheid uitbeeldt - waarbij Reitsma uitsluit dat Steiner van Dantes tekst gebruik zou hebben gemaakt.

De Divina Commedia is het verslag van een spirituele reis. Dante beschrijft wat hij aanschouwt op zijn tocht door de drie rijken van het hiernamaals, rijken die hij zelf niet betreedt: de hel, de louteringsberg en het paradijs. Het is een moeilijke weg met vele beproevingen, die in duisternis begint maar naar het licht voert. Dante hoeft zijn weg niet alleen te gaan. Hij wordt begeleid, op het eerste deel van zijn tocht door de schim van de door hem bewonderde Vergilius, later door Beatrice, die op aarde zijn muze was, en nu zijn leidsvrouw wordt door de hogere sferen van de geestelijke wereld.

Reitsma volgt Dante op diens tocht. Naast de zangen van Dante plaatst hij Steiners woorden, die hij met grote vanzelfsprekendheid weergeeft en verklaart, vanuit een leven lang omgaan met deze inhouden. Dantes teksten krijgen diepte, en zijn poëtische taal verleent nieuwe glans aan Steiners woorden. Al lezend besef je dat de vraag naar het waarheidsgehalte niet meer aan de orde is: dit is wààr.

Met de ondertitel ”Op weg naar een nieuwe incarnatie” geeft Reitsma aan, dat hij ons niet slechts meevoert in de sferen van een leven na de dood, maar verder nog, in de sferen van een leven vóór de nieuwe geboorte, naar een nieuwe incarnatie toe. LEVEN als een groot cyclisch proces met steeds weer een aards bestaan en een gang door de goddelijk-geestelijke wereld heen, geboorte en dood steeds weer als twee crisismomenten in het grote geheel. Dante beschrijft zijn reis door de vele sferen omhoog tot aan het hoogste punt dat de mensenziel kan beleven, waar hij de goddelijke wereld en het hoogste licht mag aanschouwen. Steiner spreekt hier van het wereldmiddernachtelijk uur, waarin de ziel komt te staan voor het goddelijke 'oerbeeld' van de mens: zoals de godheid de schepping en de mens bedoeld heeft. Op dat moment ontstaat er een verlangen naar een nieuwe belichaming, om nogmaals op aarde te werken aan de verwezenlijking van dat oerbeeld, want: alleen op aarde kan de mens werken aan het omvormen van tekortkomingen en onevenwichtigheden.

Op het hoogste punt van zijn reis aangeland, krijgt Dante de opdracht, alles wat hij in de hogere werelden heeft aanschouwd op aarde uit te spreken. Op dat punt eindigt ook zijn Divina Commedia: wellicht omdat in Dantes tijd reïncarnatie nog niet bespreekbaar was. De tijd was daarvoor zelfs nog nauwelijks rijp toen Steiner in het begin van de vorige eeuw over karma en reïncarnatie begon te spreken. Nu, een eeuw verder, mogen we met Reitsma de weg van de mensenziel terug door de planetensferen naar een nieuwe incarnatie vervolgen.

In een nieuw aardeleven draagt de mens in zijn onsterfelijke wezenskern mee wat hij in de hogere sferen heeft ervaren en opgenomen. Dat wordt uitgewerkt in zijn aardse bestaan, persoonlijk en maatschappelijk. Het bewustzijn van de grote levenscyclus en het besef dat er meer is dan alleen een stoffelijk bestaan maken dat de mens op aarde een spiritueel mensbeeld zal plaatsen naast het heersende materialistische. Daarom zal hij ook duidelijke standpunten innemen met betrekking tot 'leven', bijvoorbeeld waar het genetische manipulatie, orgaantransplantatie en euthanasie betreft.

Zoals eerst Vergilius en later Beatrice Dante begeleiden op zijn tocht door de wereld van de duisternis naar het licht, zo begeleidt Floris Reitsma de lezer stap voor stap op zijn tocht door ”Het leven na dit leven”. De weg begint eenvoudig en klimt gestaag, en het uitzicht wordt vanuit een steeds weer hoger plan beschouwd en verklaard. Zo wordt de lezer in de loop van het boek steeds meer gelegenheid geboden tot inzicht in het mysterie van het mens-zijn.

1) Besproken in ABC/zomer 2002 en inmiddels in het Duits vertaald: 'In Harmonie mit dem Schicksal', Urachhaus.

Ank Kramers in ABC Antroposofie 10

Het leven na dit leven
Op weg naar een nieuwe incarnatie
Floris Reitsma

€ 6.90

terug